چهارشنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۸ - ۰۹:۳۰

گفتگو با مسئول کتابخانه امیرالمومنین(ع) نهاوند؛

کتابخانه ای که پاتوق کودکان و نوجوانان شهرک شهید حیدری شد

كتابخانه اميرالمومنين نهاوند

اشتیاق کودکان و نوجوانان به حضور در کتابخانه امیرالمومنین(ع)، به عنوان تنها مرکز فرهنگی شهرک شهید حیدری، آن ها را در رأس برنامه های این کتابخانه قرار داده است.

پریسا شاهرخی، مسئول کتابخانه امیرالمومنین (ع) نهاوند استان همدان در گفتگو با روابط عمومی نهاد کتابخانه های عمومی کشور در معرفی کتابخانه محل خدمت خود گفت: کتابخانه عمومی امیرالمومنین (ع) که در سال ۱۳۸۴ تأسیس شد، کتابخانه ای درجه ۷ واقع در شهرک شهید حیدری شهرستان نهاوند است. این شهرک قریب به ۱۰ هزار نفر جمعیت دارد و بیشتر ساکنان آن از روستاهای اطراف به این منطقه کوچ کرده اند. می توان گفت که منطقه به لحاظ فرهنگی از غنای چندانی برخوردار نیست. با اینحال به لحاظ مکانی، کتابخانه در مجاورت چندین مدرسه ابتدایی و راهنمایی قرار گرفته است و بیشترین مراجعان این مرکز، دانش آموزان و بیشترین کتاب های امانتی، منابع حوزه کودک و نوجوان است.

وی که دانش آموخته رشته کتابداری است، کار خود در این کتابخانه را ۵ سال پیش آغاز کرد و از روزهای نخست بیشترین زمان و انرژی خود را به فعالیت در حوزه کودک و نوجوان اختصاص داده است. وی در این باره گفت: مسلما اگر بخواهیم رفتاری را در افراد نهادینه کنیم، بهترین زمان، کودکی است و سرمایه گذاری بر روی کودکان نسبت به تلاش برای تغییر رفتاری در سنین بزرگسالی، ما را به نتیجه بهتری می رساند. از طرفی زمانی که من کار در کتابخانه امیرالمومنین (ع) را آغاز کردم، برایم بسیار جالب بود که دانش آموزان مدارسی که در همسایگی کتابخانه هستند، بعد از مدرسه مستقیم به کتابخانه می آیند؛ بنابراین زمانی که اکثر مراجعان ما از قشر کودک و نوجوان هستند، برنامه ها نیز باید با تمرکز بر آن ها طراحی شود. با این اوصاف نخستین کار من بعد از ورود به این کتابخانه، برقراری ارتباط با مدارس اطراف بود.

شاهرخی اضافه کرد: کتابخانه امیرالمومنین (ع) تنها مرکز فرهنگی شهرک شهید حیدری است و از آنجا که این شهرک از اماکن فرهنگی مرکز شهر فاصله دارد، کتابخانه به پاتوقی برای کودکان و نوجوانان تبدیل شده است. در واقع اشتیاق کودکان و نوجوانان به حضور در کتابخانه،‌ آن ها را در رأس برنامه های ما قرار داده است.

وی با اشاره به فعالیت های انجام شده در این کتابخانه گفت: پیش از طرح ایده جام باشگاه ها از سوی اداره ارشاد، ما باشگاه کتابخوانی در کتابخانه افتتاح کردیم. نخستین باشگاه در سال ۱۳۹۵ با عنوان «بال های کاغذی» ویژه گروه سنی کودک تشکیل شد. همانطور که اشاره کردم، از آنجا که ما احساس کردیم کتابخانه به پاتوقی برای کودکان تبدیل شده، سعی کردیم ساعات حضور آنان در این مرکز را هدفمند کنیم. در باشگاه های کتابخوانی با بچه ها کتاب می خوانیم و شیوه مطالعه یک اثر را به آن ها آموزش می دهیم. حالا پس از مدتی کودکان آموخته اند که ضمن مطالعه یک کتاب، لازم است اطلاعاتی درباره نویسنده اثر، ناشر آن و سایر آثار مولف کسب کنند. ثمره تشکیل این باشگاه، تربیت عده ای کتابخوان حرفه ای بود که امروز با سبک خود در معرفی کتاب، تحسین دیگران را بر می انگیزند.

شاهرخی ادامه داد: در سال ۹۷ نیز باشگاه کتابخوانی «سپیدار» را ویژه نوجوانان تشکیل دادیم. «سپیدار» نام درختی است که از آن کاغذ می سازند و شعار این باشگاه، حفاظت از محیط زیست است. در این باشگاه ها کتاب هایی با موضوع مخاطرات محیط زیست و شیوه های حفاظت از آن، مطالعه و کارگاه هایی آموزشی همچون کارگاه بازیافت کاغذ، برگزار می شود.  

مسئول کتابخانه عمومی امیرالمومنین (ع) ادامه داد: در حاشیه فعالیت باشگاه های کتابخوانی، برنامه ای با عنوان کتاب‌سازی نیز انجام می دهیم. در این برنامه از بچه ها می خواهیم که داستان هایی در موضوعات مختلف بنویسند و یا کتابی که خوانده اند را خلاصه کنند. به این ترتیب هر فرد به سلیقه خود برگه هایی را در قالب کتاب تدوین می کند، داستان خود را به صورت دست نویس بر روی آن می نویسد و بعلاوه تصویرگر کتاب خود نیز هست.

وی با اشاره به سایر فعالیت های مورد استقبال قشر کودک و نوجوان به عنوان بیشترین مراجعان کتابخانه، اظهار داشت: درست است که کتابخانه، محلی برای مطالعه کتاب است اما به اعتقاد من، وقتی مخاطب ما کودکان هستند،‌ باید محیط را برای آنان جذاب و سرگرم کننده کنیم؛ چراکه این امر ضامن استمرار حضور آنان در کتابخانه است. با این رویکرد و با توجه به استقبال اعضا، کارگاه های«خلاقیت و کاردستی» دو روز در هفته در کتابخانه برگزار می شود. در این کارگاه ها به بچه ها آموزش می دهیم که چگونه با استفاده از مواد دور ریختنی،‌ ابزاری مفید برای خود بسازند و عموما سعی می کنیم، فعالیت ها را به حوزه کتاب، کتابخوانی و کتابخانه مرتبط سازیم. برای مثال شیوه درست کردن نشان کتاب و نحوه استفاده از آن و یا شیوه تهیه خمیر کاغذ و ساخت چیزهای متنوعی از آن، برخی از موضوعات این کارگاه ها بوده است.

شاهرخی بیان کرد: از فعالیت های مستمر کتابخانه، برگزاری نشست های کتاب‌خوان مدرسه ای و کتابخانه ای است؛ ۹۰ درصد این نشست ها ویژه مخاطب کودک و نوجوان است و از آنجا که به اعتقاد من تشویق در تقویت یک رفتار در مخاطب کودک و نوجوان بسیار اثرگذار است، سعی می کنیم در پایان این نشست ها جوایزی، هرچند کوچک به بچه ها اهدا کنیم. این جوایز با همکاری خانواده های کودکان و نیز خیرین تأمین می شود. همچنین به مناسبت های مختلف همچون هفته کتاب، دهه فجر و ... برنامه هایی طراحی و اجرا می شود؛ برای مثال در هفته کتاب سال ۹۶، جشنی با عنوان «کتاب اولی ها» ویژه کودکانی که برای نخستین بار در هفته کتاب به عضویت کتابخانه درآمدند، برگزار شد.

وی با اشاره به سایر فعالیت های این کتابخانه ادامه داد: خانم نگین روزبهانی، همکار سابق من در این کتابخانه، ایده های خلاقانه ای داشت که امروز نیز از آن ها استفاده می کنیم. برای مثال بر روی نشست های کتاب‌خوان نامی می گذاریم؛‌ مثلا، بازی با یار مهربان در جزیره دانایی؛ عناوینی از این دست حس کنجکاوی و اشتیاق کودکان را برای مشارکت فعال در نشست بر می انگیزد. همچنین خانم روزبهانی، جدول کلمات متقاطع از عناوین کتاب ها طراحی می کرد؛ هر نوجوان جدولی داشت که باید حل می کرد و در نهایت عنوان کتابی که رمز جدول بود، می بایست هفته آینده توسط آن عضو معرفی می شد. علاوه بر این، تابلوی امتیازی برای اعضای کودک و نوجوان طراحی کردیم و بر اساس تعداد کتاب های خوانده شده و میزان شرکت در نشست های کتاب‌خوان، ماهانه به عضوی که بیشترین ستاره را دریافت می کند، جایزه می دهیم. هر ستاره، کتابی است که هر عضو به امانت می برد.

شاهرخی تصریح کرد: ما از اعضای بزرگسال کتابخانه نیز غافل نشدیم؛ یکی از فعالیت هایی که ویژه این گروه انجام شد، طراحی و توزیع بروشورهای معرفی کتاب های طرح کتابخوان ماه در میان این قشر بود. همچنین از آنجا که روزنامه هایی که به کتابخانه می رسد،‌ عموما مخاطب زیادی ندارد،‌ در بخش نشریات،‌ تابلویی با عنوان «بریده جراید» طراحی و نصب کردم. این تابلو که به صورت هفتگی روزآمد می شود، حاوی مهم ترین عناوین اخبار روزنامه ها است و بزرگسالان با مراجعه به آن‌، ضمن صرفه جویی در وقت خود، در جریان اخبار مهم قرار می گیرند.

کتابدار کتابخانه امیرالمونین(ع) با اشاره به موضوع پایان نامه مقطع ارشد خود با تمرکز بر «مدیریت ارتباط با مشتری» اضافه کرد: از آنجا که کتابخانه،‌ مرکزی فرهنگی است و باید در خدمت اعضا بوده و رضایت آنان را جلب کند، یکی از دغدغه های من شیوه برخورد مشتری مدارانه در کتابخانه بود. بنابراین با هدف ایجاد فضای تعاملی در کتابخانه،‌ شناخت درستی از کاربر و ارائه خدمات بهتر، میز دلنوشته ای در کتابخانه ایجاد کردیم. این میز حاوی ۴ پاکت با عناوین «کتابخانه»، «کتابدار»، «بهترین کتابی که خوانده اید» و «یک پیشنهاد» است. اعضا نظر خود را در هر یک از این موضوعات بیان می کنند و ما ماهانه یادداشت های آنان را می خوانیم. خواندن این نوشته ها ضمن اینکه برای ما بسیار جالب و هیجان انگیز است، ما را در مسیر ارزیابی و بهبود مستمر وضعیت خود قرار می دهد. از آنجا که پاکت «بهترین کتابی که خوانده اید» حاوی عناوین کتبی است که اعضا مایل به پیشنهاد آن برای مطالعه سایر افراد هستند، از عناوین این کتاب ها ماهانه نمایشگاهی برگزار می کنیم. خواندن یادداشت های موجود در پاکت «کتابدار» نیز همواره انگیزه و انرژی مرا برای ادامه کار بیشتر می کند. در واقع رضایت کودکان، احساس مسئولیت مرا در قبال آنان بیشتر می کند.

وی با اشاره به خاطرات شیرین خود از فعالیت به عنوان یک کتابدار، گفت: یادم می آید روزی برای اجرای نشست کتاب‌خوان به دبیرستان فرهیختگان رفتم؛ یکی از دوستانم که معلم کودکان استثنایی است، آنجا بود؛ هم صحبت که شدیم، متوجه شدم کلاسی ویژه نوجوانان استثنایی، در این دبیرستان تشکیل می شود و دوست من معلم آن ها است. با خود فکر کردم که شاید بتوان نشست کتاب‌خوان را در این کلاس هم برگزار کرد؛ این بود که به همراه معلم،‌ در کلاس حاضر شدم؛ کلاس فضای بزرگی داشت، میز گردی وسط آن بود و نمایشگاهی از کاردستی های نوجوانان در آن خودنمایی می کرد. وارد کلاس که شدم، به عادت همیشه در معرفی خود گفتم «من یک کتابدار هستم»؛ همه دانش آموزان یکباره خندیدند؛ واژه «کتابدار» برای آن ها ناآشنا بود و حضور آن روز من، باب آشنایی با کتاب و کتابخانه را به روی آنان گشود. حالا دیگر هر هفته «سه شنبه های کتابخوانی» را در کلاس استثنایی دبیرستان دخترانه فرهیختگان برگزار می کنم؛ با هم کتاب می خوانیم و سعی می کنم جایزه کوچکی برایشان تهیه کنم؛ از آنجا که رفت و آمد به کتابخانه برای آن ها سخت است، «قفسه کتاب های امانتی کتابخانه امیرالمومنین(ع)» را به تجهیزات کلاس شان اضافه کردیم؛ هر هفته برایشان تعدادی کتاب و مجله می برم و آن ها کتاب ها را از معلم خود امانت می گیرند. کلاس درس این بچه ها بیشتر متمرکز بر آموزش اصول و مهارت های مدیریت خانه و خانواده است و آشپزی و شیرینی پزی یکی از مهارت هایی است که می آموزند؛ حالا دیگر سه شنبه های هر هفته آن ها از خوردنی هایی که درست کرده اند، برایم نگه می دارند و منتظرم هستند تا با هم کتاب بخوانیم.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.
4 + 4 =