یکشنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۸ - ۰۸:۲۶

گفتگو با مسئول کتابخانه کودکان یار مهربان شیراز؛

مدیون عشق و آرامشی هستم که کودکان به من هدیه می دهند

كتابخانه يار مهربان شيراز - کراپ‌شده

مسئول کتابخانه کودکان یار مهربان شیراز با اشاره به ملزومات کار با کودک، گفت: من مدیون خنده های کودکان و عشق و آرامشی هستم که آن ها به من هدیه می دهند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور، شهرستان شیراز استان فارس در سال ۱۳۹۶ به سه کتابخانه تخصصی کودک و نوجوان مجهز شد که یکی از آنها کتابخانه عمومی یار مهربان در پارک پرواز شیراز واقع است. همچنان که از یک کتابخانه تخصصی انتظار می رود مطابق با نیاز و سلیقه مخاطب هدف خود باشد، در کتابخانه عمومی یار مهربان نیز سعی شده فضاسازی، تجهیزات و امکانات کتابخانه علاقه مخاطب کودک و نوجوان را برانگیزد و کتابخوانی را در قالب بازی و فعالیت های خلاقانه در آنان نهادینه سازد. در مخزن این کتابخانه،‌ کتاب ها به پنج رده ویژه خردسالان، کودکان گروه سنی ب تا کلاس سوم دبستان، کودکان کلاس چهارم تا ششم دبستان، نوجوانان و تعدادی کتاب در رده سنی بزرگسال ویژه والدینی که کودکان خود را برای حضور در کتابخانه همراهی می کنند، تفکیک شده است. این کتابخانه همچنین مجهز به بخش اسباب بازی است و اسباب بازی ها به بخش های مختلف ویژه خردسالان،‌ ویژه دبستانی ها و بازی های فکری تقسیم شده است. بخش های نشریات و مرجع نیز،‌ مجلات و کتاب های مرجع مربوط به کودک و نوجوان را تأمین می کند. کتابخانه یار مهربان در حال حاضر حدود ۵۰۰ عضو دارد که بیشتر آن ها نوجوان هستند.

محبوبه خراسانی نسب، مسئول کتابخانه عمومی یار مهربان شیراز، پانزده سال پیش کار خود را در کسوت کتابدار آغاز کرد و در سه سال اخیر به طور تخصصی کتابدار کودک و نوجوان بوده است. وی در گفتگو با روابط عمومی نهاد کتابخانه های عمومی کشور با اشاره به الزامات کار با کودک، بیان کرد: به اعتقاد من کسی که با کودک کار می کند، در وهله نخست باید روحیه کودکی را در خود زنده نگه دارد. کودکی من در زمان جنگ در خوزستان گذشت. هفت ساله بودم که به شیراز مهاجرت کردیم؛ من از کودکی کتاب خواندن را بسیار دوست داشتم اما در شرایط بحرانی آن زمان، بچه ها فرصت بازی و کتابخوانی نداشتند و کسی هم به این موضوع اهمیت نمی داد. یادم می آید دبستان که بودم از طرف مدرسه کتاب «مظالم» اثر آیت الله سید عبدالحسین دستغیب را به من هدیه دادند؛ من این کتاب را بارها خواندم. کمبودهای آن دوران، باعث شد که کودکی همیشه در وجود من زنده بماند. امروز خودم را مدیون کتابدار بودنم و بچه های عضو کتابخانه می دانم. من مدیون خنده های کودکان و عشق و آرامشی هستم که آن ها به من هدیه می دهند.

وی ادامه داد: دومین نکته حائز اهمیت در ارتباط با مخاطب کودک و نوجوان، توانایی درک آنان است. به اعتقاد من کتابدار کودک باید روانشناس خوبی نیز باشد. برای برقراری ارتباط با قشر کودک و نوجوان، آگاهی از ویژگی ها و اقتضائات سنی آنان، ضروری است. برای مثال باید شیوه برخورد با کودک خجالتی را بدانیم؛ نوجوانان گریزپا هستند، برای تعامل باید زبانشان را بدانیم و به همان شیوه با آن ها ارتباط برقرار کنیم؛ نوجوانان تنوع طلب هستند و می خواهند تجربه های جدید کسب کنند؛ به همین دلیل من چند وقت یک بار چیدمان کتابخانه را تغییر می دهم و همیشه به طراحی برنامه ای جدید فکر می کنم که آن ها خسته نشوند.

خراسانی نسب اضافه کرد: ایجاد محیطی شاد، پویا و نیز صبر و حوصله از دیگر الزامات کار با کودک و نوجوان است. باید از ورود کودک به کتابخانه استقبال کنیم؛‌ همراه او در میان قفسه ها بگردیم و با او هم صحبت شویم. جدای از کودکان، برای برقراری ارتباط با والدین آنان نیز باید با صبر و حوصله عمل کرد. متأسفانه بعضی از والدین با این تصور که با آغاز سال تحصیلی، کودک باید تمام زمان خود را به درس خواندن، اختصاص دهد، او را از آمدن به کتابخانه و امانت کتاب منع می کنند؛ در این شرایط وظیفه ما به عنوان کتابدار این است که آنان را قانع کنیم که مطالعه آزاد، مکمل مطالعه درسی است؛ به پیشرفت تحصیلی کودک کمک کرده و زمینه ساز رشد شخصیت وی را فراهم می کند.

مسئول کتابخانه یار مهربان با اشاره به برنامه های این کتابخانه، اظهار داشت: طرح «خردمندان دیروز، خردورزان فردا»، برنامه ای است که از ابتدای تابستان ۹۸ هر هفته برگزار می شود. در این برنامه مشاهیر،‌ نویسندگان،‌ ادیبان و در واقع خردمندان و آثار آنان را به کودکان معرفی می کنیم. با بچه ها دور یک میز می نشینیم؛ مثلا سعدی را انتخاب می کنیم؛ از زندگی او برای کودکان می گویم و حکایتی از گلستان را در قالب قصه برایشان بازگو می کنم. بعد، از آن ها می خواهم که به عنوان خردورزان فردا، به مدت یک هفته در زندگی و آثار این نویسنده تأمل کنند و در صورت امکان اطلاعات دیگری بدست آورند؛ در جلسه بعدی، بچه ها اطلاعات خود را به اشتراک می گذارند و نظر خود را درباره زندگی،‌ اثر و سبک نگارش نویسنده بیان می کنند. این برنامه ضمن اینکه کودکان و نوجوانان را با مشاهیر ایران زمین آشنا می کند، به تقویت مهارت هایی همچون اعتماد به نفس و فن بیان نیز کمک خواهد کرد. همچنین کودکان ساعات شیرینی را در کتابخانه و در کنار دوستان خود سپری می کنند. این طرح بسیار موفق بوده و با استقبال کودکان و نوجوانان رو به رو شده است.

خراسانی نسب ادامه داد: از ابتدای تابستان ۹۸ برگزاری کلاس آموزشی «نقاشی خلاق» را در کتابخانه آغاز کرده ایم که به دلیل استقبال کودکان بر آنیم آن را ادامه دهیم. این کلاس در جلساتی مجزا ویژه کودکان ۳ تا ۵ سال، ۵ تا ۷ سال و ۸ تا ۱۲ سال و در سه سطح مقدماتی، پیشرفته و فوق پیشرفته برگزار می شود. در این کلاس مربی نقاشی کودکان را با تکنیک های نقاشی آشنا می کند. در واقع هدف ما این است که ذهن و تخیل کودکان را برای کشیدن نقاشی آزاد بگذاریم و به جای دیکته کردن یک شیوه خاص،‌ تنها تکنیک های نقاشی را به آنان آموزش دهیم. همچنین این برنامه ویژه نوجوانان با عنوان «طنز در نقاشی» برگزار می شود.

وی ادامه داد: برنامه «آکواریوم دانش» با موضوع آشنایی با موجودات آبزی، نحوه زیست آن ها و ساخت یک آکواریوم، ویژه کودکان، بسیار مورد توجه این قشر قرار گرفت. چراکه علاوه بر ساخت یک آکواریوم، با کمک دایره المعارف «ماهی ها» با دریا و موجودات دریایی آشنا شدند.

مسئول کتابخانه عمومی یار مهربان شیراز اظهار داشت: جمع خوانی نشریه هدهد سفید به صورت هفتگی از دیگر برنامه های کتابخانه ما است؛ بچه ها از خواندن نامه های همسالان خود به نویسندگان لذت می برند. نشست های کتاب خوان، قصه گویی، کلاس های کاردستی، برگزاری برنامه های مناسبتی، برپایی نمایشگاهی از کاردستی ها و نقاشی های کودکان در کتابخانه از دیگر برنامه های کتابخانه است.

وی تصریح کرد: از دیگر فعالیت هایی که برای من بسیار حائز اهمیت است، اجرای برنامه هایی ویژه کودکان و نوجوانان ناشنوا و کم شنوا است. به اعتقاد من تمامی کودکان به عنوان شهروند، حق استفاده از امکانات کتابخانه ای را دارند؛ از آنجا که کتابخانه بهمن بیگی تنها کتابخانه شیراز مجهز به بخش ویژه ناشنوایان است، تصمیم گرفتم به صورت داوطلبانه و خارج از ساعت اداری، عصر روزهای سه شنبه در کتابخانه بهمن بیگی در خدمت این عزیزان دوست داشتنی باشم.

خراسانی نسب اضافه کرد: از آنجا که برخی از مادران کودکان خود را برای حضور در کتابخانه همراهی می کنند، برنامه هایی همچون کارگاه های مادر و کودک،‌ ویژه مادران نیز برگزار می کنیم. در این کارگاه ها مباحث مرتبط با کودک به والدین آن ها آموزش داده می شود. برای مثال یکی از این کارگاه ها به انواع بازی های کودکانه اختصاص داشت. در این کارگاه سعی کردیم بازی های مختلفی که طی آن کودک یک مهارت اجتماعی می آموزد، را به مادران آموزش دهیم. در برخی از کارگاه ها همچون «کارگاه کثیف کاری» نیز مادران و کودکان کنار یکدیگر قرار می گیرند. در این کارگاه یک برگه نقاشی در مقابل هر کودک و مادرش قرار می گیرد. گواش و آبرنگ را در اختیارشان قرار می دهم و آن ها تمام کاغذ را رنگی می کنند. سپس شابلون هایی با طرح حیوانات به آن ها می دهم و از کودکان می خواهم این طرح را با رنگ مشکی بر روی کاغذِ رنگی خود رسم کنند؛ در نهایت کثیف کاری تبدیل به اثری زیبا می شود و در قابی کاغذی جای می گیرد.

وی لحظه لحظه بودن در کنار کودکان را شیرین و خاطره انگیز توصیف کرد و گفت: اخیرا در دوره ای آموزشی شرکت کردم که مربی دوره معتقد بود، بهتر است اجازه ندهیم کودکانی که حرف های بد می زنند و یا به اصطلاح ایشان، بی ادب هستند، به کتابخانه بیایند. به ایشان گفتم، بچه ها صرفا شنیده های خود را مطرح می کنند و نمی توانیم بگوییم که لزوما بی ادب هستند. یادم می آید فکم را جراحی کرده بودم و برای مدتی نمی توانستم خوب صحبت کنم. آن زمان در قالب برنامه ای قرار بود بچه ها دلنوشته های خود را بنویسند و به من بدهند. در حال خواندن نامه های بچه ها، به نامه کوتاهی برخوردم که یکی از اعضای ۶ ساله کتابخانه برایم نوشته بود. در آن حرف نامناسبی را مطرح کرده بود. از خواندن این نامه بسیار متعجب شدم و با خود فکر کردم که چرا او چنین حرفی زده است. روز دیگری که به کتابخانه آمد از او پرسیدم که آیا من کاری کرده ام که باعث ناراحتی شده و او گفت نه،‌ چرا می پرسید. من به نامه اشاره کردم و او گفت،‌ «اجازه خانم قبلا یک بچه کوچک این کلمه را گفت و شما خندیدید. حالا مدتی است که شما نمی خندید، من دلم برای لبخند شما تنگ شده است»؛ او درست می گفت،‌ مدتی بود که من به دلیل جراحی فک، مثل گذشته نمی توانستم همراه آنان بخندم و شادی کنم. برای من لحظه لحظه کار با کودکان به یادماندنی است و تنها صبوری و حوصله می خواهد.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.
6 + 3 =